Blogske van het stropke - deel 9 (allemaal beestjes deel 2)

Sipadan kan geografisch een rariteit genoemd worden.  Het eilandje aan het noordoosten van Borneo is bijzonder onooglijk: een bijna perfect cirkelvormig stukje land met een diameter van amper 1 km.  Je vermoedt nooit dat dit slechts het topje is van een enorme berg die bijna volledig onder de zeespiegel zit.  Als je vanop het zandstrand de zee inwaadt, is er de eerste 10 m niets aan de hand.  Dan, met het water ongeveer tot aan de middel, kom je aan een enorme onderwaterafgrond, die over de volledige omtrek van het eiland nagenoeg vertikaal 800 meter de dieperik induikt.
Deze extreme omgeving, gecombineerd met de hoge onderwatertemperatuur, heeft geleid tot de vorming van een bijzonder onderwaterparadijs.  De talrijke koraalsoorten die zich hier gevestigd hebben, vormen een uitstekende voedingsplaats voor vele vissoorten.
Sipadan is dan ook recent uitgeroepen tot een van de 3 beste duikplekken ter wereld.  De resulterende stormloop van duikers heeft de Maleisische overheid genoopt tot het invoeren van een licensiesysteem.  Per dag zijn er ongeveer 70 duikers toegelaten rondom het eiland.  In weekends en vakantieperiodes is dit vaak niet voldoende met wachtlijsten en bijhorende frustratie tot gevolg.
Toen we opdaagden in Semporna ( de haven van waaruit dagelijks de duikshops uitvaren),  zaten we net in een officiele vakantieweek - half Azie was op verlof.  We konden bijgevolg pas een week later een licensie verkrijgen.  Niet echt getreurd, er waren voldoende dingen te doen in de wijde omgeving rond Semporna.  We boekten 1 dag duiken, bestaande uit 3 duiken van ongeveer 1 uur.
Duiken rond dit eiland wordt gecatalogeerd als “driftduiken”.  Vanwege de sterke onderwaterstromingen heeft het weinig zin om een eigen koers te zwemmen.  Je wordt op een bepaalde plek in het water gelaten, waarna je je laat meevoeren met de stroming.  Een boot pikt je dan uiteindelijk terug op wanneer je aan de oppervlakte verschijnt.
Onze duikdag was gezegend met goede omstandigheden: stralend weer, en een goede onderwatervisibiliteit.
Zodra we in het water sprongen, bevonden we ons in een waar onderwateraquarium.  Waar je ook keek, overal was je omringd door scholen exotische vissen.  Het meest opvallend waar de talrijke reuzeschilpadden.  Een aantal is blijkbaar zo gewend aan de menselijke aanwezigheid, dat ze vaak een aantal minuten op een halve meter van je meezwommen.  Verder zagen we twee haaisoorten, een grote school barracuda’s, sidderalen, clownvissen, en teveel andere dingen om op te noemen.  Met een wegwerpcamera hebben we getracht foto’s te nemen.  Hopen maar dat deze een beetje weergeven wat we allemaal gezien hebben.
Na 2 weken rondtoeren in het noorden van Borneo, zakten we af naar het zuidelijke deel van het eiland.  Dit is de regio waar de beruchte koppensnellers actief waren tot het begin van de 20e eeuw.  De lokale stammen organiseerden sporadisch expedities naar hun buren, op zoek naar vers mensenvlees en bijhorend hoofd.  De bemachtigde hoofden werden gevild, vervolgens gerookt of gekookt, en uiteindelijk opgehangen aan de spanten van de dorpswoningen.  Volgens de lokale traditie bezaten de koppen geesten die geluk brachten voor het huis, en boze geesten afweerden.  Regelmatig werden er festivals gehouden om de koppen te eren.
Via een lokaal museum konden we een aantal van dergelijke koppen bewonderen (geen paniek, ze zijn meer dan 100 jaar oud).  Het bizarre ritueel is blijkbaar onderdeel van de lokale identiteit: het wordt in de ganse regio, vaak met enige trots, in het collectieve geheugen gehouden.
Een andere bijzonderheid van de regio is gelinkt aan de talrijke, vaak enorme grotten, die je hier vindt.  Driemaal per jaar wagen lokale boeren zich aan een hachelijke taak.  Via bamboe stokken klimmen ze tot op hoogtes van 60 meter in de grotten, om zoek naar zwaluwsnesten.  Een dergelijk nest is bijna uitsluitend gemaakt van het speegsel van de zwaluw, aangevuld met wat takjes en gras.  De geoogste nesten worden zo veel mogelijk gezuiverd (lees: takjes en gras eruit).  Het eindprodukt vormt een van de duurste etenswaren ter wereld: per kg kan de prijs oplopen tot 600 $.  De afzetmarkt is bijna uitsluitend Chinees.  De vogelprodukten dienen als hoofdingredient om vogelnestsoep te maken.
Het oogsten op zich is een riskante bezigheid: elk jaar storten een aantal mensen te pletter, vaak met fatale afloop.
In de grotere steden van Borneo hebben we enkele winkels gezien die de nesten verkopen.  De aantrekkelijkheid als voedingswaar ontgaat me volledig, maar over smaak en kleur valt niet te twisten zeker?

Hallo Davy en Laura,

Ik heb jullie nu ongeveer 5 maanden gevolgd en heb enorm genoten van jullie verhalen en foto’s. 

Geniet nog verder van deze fantastische reis !

Groeten van Yen, Ivo, Ingrid, Stijn, Emma en Daan.